Монголын дундад зууны археологийн судалгаа I, II боть

Print PDF

 

Монгол Улсын шинжлэх ухааны гавъяат зүтгэлтэн, түүхийн шинжлэх ухааны доктор (Sc.D), профессор Довдойн Баярын "Монголын дундад зууны археологийн судалгаа" I боть (1972-1990), II боть (1992-2003) хэвлэгдэн гарсан байна.


 

Studia Archaeologica, Tomus XXXII

Print PDF

 Археологийн судлал Боть XXXII хэвлэгдэн гарлаа. Энэхүү ботид нийт 20 эрдэм шинжилгээний өгүүлэл нийтлэгдсэн байна. 

Баян Айрагийн хадны зураг

Print PDF

Д.Цэвээндорж, Б.Гүнчинсүрэн, Ж.Гантулга, Ч.Амартүвшин нарын бичсэн “Баян Айрагийн хадны зураг” хэмээх шинэ ном хэвлэгдэн гарсан байна. Уг дурсгалт газар нь Завхан аймгийн Дөрвөлжин сумын нутагт орших ба Баян Айраг уулын хадны зургууд нь уулын олон салаа амуудын бэл, дунд хэсгээр тархсан бөгөөд хадны зургийн сэдэв, зохиомж, дүр, дүрслэлийн байдлаас харахад гол төлөв ан амьтны сэдэвтэй зургууд зонхилох боловч аж байдлын сэдэвтэй зургууд ч зохих байр суурийг эзлэхээс гадна тамга тэмдэг, геометрийн дүрслэлүүд ч цөөн тоогоор дүрслэгдсэн байна. 

Хүннүгийн өв соёл

Print PDF

Монголын тулгар төр-Хүннү гүрэн байгуулагдсаны 2220 жилийн ойд зориулан энэхүү Хүннүгийн өв соёл хэмээх бүтээлийг эмхэтгэн гаргалаа. Уг каталогид ШУА-ийн Археологийн хүрээлэн, Монголын Үндэсний түүхийн музей, мөн МУИС-ийн Археологи-Антропологийн тэнхим, Улаанбаатарын Их сургуулийн Археологийн тэнхимийн сан хөмрөгт хадгалагдаж буй Хүннүгийн дурсгалт газруудаас малтлага судалгааны үр дүнд илрүүлэн олсон уран нарийн гоёмсог хийцтэй, шинжлэх ухааны хувьд өндөр ач холбогдол бүхий 400 гаруй олдвор эд өлөг, дурсгалт газрын гэрэл зургийн хэрэглэгдэхүүн багтжээ. Үүнээс гадна тус катологи нь олон хүний хүч хөдөлмөр шингэсэн бүтээл бөгөөд монголчууд бидний дээд өвөг Хүннү нарын соёлын үнэт өвийг дэлхий дахинд сурталчлан таниулах үйлсэд томоохон хувь нэмэр оруулах дамжиггүй юм.

Хүннүгийн толь бичиг

Print PDF

Монголын шинжлэх ухааны байгууллагууд болон их дээд сургуулийн эрдэмтэн судлаачид, багш нарын хамтын хөдөлмөрийн үр дүнд бүтээсэн “Хүннүгийн толь бичиг” хэмээх тус бүтээлд Хүннүгийн түүхийн үндсэн сурвалж бичгүүд, түүний дотор хятад хэл дээрх түүхийн сурвалжууд болон археологийн сурвалжуудын талаар товч тодорхой оруулсан байна. Мөн дээрх сурвалжуудад үндэслэн Хүннүгийн түүхийн голлох үйл явдлууд, тэдний түүхэн газар нутаг, түүхэн зүтгэлтнүүдийг тодруулан үзүүлжээ. Мөн Хүннүгийн бие даасан өвөрмөц урлагийг илэрхийлэх гол гол археологийн дурсгал олдворуудын тайлбарыг гэрэл зургийн хамт оруулсан байна. Түүнчлэн Хүннүгийн соёл, шашин, зан үйл, аж ахуй, эдийн засгийн үндсэн асуудлуудыг нэлээд дэлгэрэнгүй бай

длаар өгүүлсэн нь сурталчилгаа танин мэдэхүйн төдийгүй судалгаа шинжилгээний ач холбогдолтой болжээ. Энэ бүтээл бол Хүннү хэмээх их соёл иргэншлийн талаар дэлхийд гарч буй анхны толь бичиг болох төдийгүй Монголын түүхийн нэгэн мянганыг Хүннүгээр гол болгон авч үзсэн анхны толь бичиг болсон байна. Хүннүгийн толь бичиг нь ШУА-ийн Археологийн хүрээлэнгээс түүхт ойг тэмдэглэн өнгөрүүлэх ажлын хүрээнд гаргасан гуравдахь томоохон хэмжээний бүтээл болно. Үүний урьд “Хүннүгийн археологи, түүхийн судалгааны зарим асуудал” эрдэм шинжилгээний шилмэл өгүүллийн эмхэтгэл, “Хүннүгийн өв соёл” каталогийг монгол, англи хэлээр хэвлэн гаргаад байна. Энэхүү гурвал бүтээл нь Хүннүгийн судлалын төв тэдний уугуул нутаг Монгол оронд эрчимтэй хөгжиж байгааг илтгэн харуулж байна.